Sprawa pytania nr 32
W tegorocznym teście kończącym gimnazjum pytanie numer 32 brzmiało: „Napisz charakterystykę wybranego bohatera »Syzyfowych prac « Stefana Żeromskiego albo »Kamieni na szaniec « Aleksandra Kamińskiego”. Zarówno „Kamienie na szaniec”, jak i „Syzyfowe prace” znajdują się w spisie lektur, jednak nie wszystkie szkoły zdążyły je przed egzaminem „przerobić”. Pytanie numer 32 było najwyżej punktowanym pytaniem w teście: pozwalało uzyskać 16 punktów na 50 możliwych.
Egzamin kończący gimnazjum ma sprawdzać m.in. umiejętność formułowania dłuższej wypowiedzi pisemnej. Dotąd, jeśli zadanie egzaminacyjne odwoływało się do konkretnych tekstów, teksty te umieszczano w arkuszu; ewentualnie formułowano pytanie tak, żeby osoba zdająca mogła wybrać lekturę, na podstawie której pisze. W tym roku aby wykonać polecenie, sprawdzające umiejętność formułowania wypowiedzi na piśmie, trzeba było mieć za sobą lekturę jednej z dwóch konkretnych książek. Książek, które znajdują się w podstawie programowej, ale które nie we wszystkich gimnazjach zostały omówione przed kwietniowym egzaminem.
Według informacji Gazety Wyborczej, do 28 kwietnia do CKE wpłynęły w tej sprawie skargi z 30 szkół. 24 kwietnia dyrektor CKE wydał oświadczenie, w którym napisał m.in.: „Wychodząc naprzeciw uczniom i ich rodzicom, którzy czują się poszkodowani z powodu zaistniałej sytuacji, z troską analizujemy jej przyczyny i pracujemy nad jej pełnym wyjaśnieniem. Kuratorzy badają okoliczności każdego zgłoszonego przypadku. Sprawdzane jest funkcjonowanie systemu nadzoru pedagogicznego, który powinien był wychwycić wcześniej nieprawidłowości w realizowaniu wymagań wynikających z obowiązującej podstawy programowej. Po zakończeniu tego badania oraz analizie prawnej możliwych rozwiązań zostaną podjęte odpowiednie działania, by pomóc uczniom.”
Maciej Osuch (społeczny rzecznik praw ucznia i doradca RPO ds. edukacji i wychowania) poinformował o całej sprawie Rzecznika Praw Obywatelskich, który skierował do Minister Edukacji pismo, prosząc o zajęcie stanowiska w sprawie egzaminu humanistycznego dla gimnazjalistów. Rzecznik prosi w szczególności o rozważenie możliwości przeprowadzenia, dla osób ubiegających się o to, ponownego egzaminu w szkołach, w których nie przerobiono wszystkich lektur. Rzecznik napisał, że egzamin gimnazjalny przeprowadzany jest na dwa miesiące przed końcem zajęć dydaktycznych, a nauczyciele mają swobodę w planowaniu swojej pracy w ramach czasowych etapu edukacyjnego, w zakresie ściśle określonej podstawy programowej. Zdaniem Rzecznika nie jest chyba właściwe, by zróżnicowanie planu pracy w szkołach stawiało niektórych uczniów w gorszej sytuacji, niż innych.
Wyjaśnień od minister Hall w sprawie egzaminu domagają się także posłowie z Sejmowej Komisji Edukacji. ZNP zaapelował o wyznaczenie w przyszłym roku późniejszego terminu egzaminu gimnazjalnego, co ma zagwarantować zrealizowanie pełnej podstawy programowej.
29 i 30 kwietnia gazety informowały, że Ministerstwo Edukacji szuka rozwiązania – i szuka winnych. 29 kwietnia minister Hall mówiła Gazecie Wyborczej, że kuratorzy oświaty zbadają, dlaczego lektury nie zostały omówione, i „wyciągną konsekwencje w stosunku do osób odpowiedzialnych za egzaminacyjne zamieszanie.” Według Gazety Wyborczej, w kuratoriach opinie co do tego, czy karać nauczycieli, są podzielone. Małopolska wicekurator zapowiedziała, że wyśle do dyrektorów pisma, by nałożyli na nauczycieli kary dyscyplinarne. Kujawsko-Pomorskie kuratorium zostawia tę decyzję dyrektorom gimnazjów. W Dolnośląskim dyrektorzy mają złożyć kuratorowi indywidualne wyjaśnienia. Nie istnieją jednak przepisy, które nakazywałyby zrealizować cały materiał zawarty w podstawie programowej do kwietnia: przeciwnie, nauczyciele mają prawo samodzielnego określania, kiedy i w jakim tempie będą „przerabiać” poszczególne lektury.
30 kwietnia na stronach MEN pojawiła się informacja, że egzamin gimnazjalny nie zostanie powtórzony, a poszkodowani uczniowie zostaną objęci „indywidualną opieką” kuratorów. Wiceminister edukacji profesor Zbigniew Marciniak poinformował, że sprawdzian wiedzy gimnazjalistów został przeprowadzony zgodnie z obowiązującym prawem, dlatego brak podstaw do jego unieważnienia w całości lub w części. Wyniki egzaminu zostaną ogłoszone 12 czerwca.
Zdaniem ministra Marciniaka problem nieomówienia wskazanych w zadaniu nr 32 lektur pojawił się w tak małej liczbie szkół, że nie ma potrzeby odwoływania się do rozwiązań systemowych. „Kuratorzy oświaty będą pilotować sprawy związane z rekrutacją tych uczniów, gdy będą ubiegać się o miejsca w szkołach ponadgimnazjalnych. Chcemy zadbać o każdego ucznia, którego sprawa może dotyczyć” stwierdził minister Marciniak.
Również 30 kwietnia MEN zamieściło na stronach internetowych wyjaśnienie w sprawie standardów wymagań egzaminacyjnych.
Gazeta Wyborcza, 28.04.2008, Rzeczpospolita, 28.04.2008, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, 28.04.2008, Gazeta Wyborcza, 29.04.2008, PAP, Głos Nauczycielski, 29.04.2008, Gazeta Wyborcza, 30.04.2008, MEN, 30.05.2008
Zobacz też:
Sprawa pytania nr 32 - analiza
Egzamin po gimnazjum
Gazeta Wyborcza: Awantura o test gimnazjalny
