Monitor Edukacji: Newsy Edukacyjne

Ścisła specjalizacja – projekt rozporządzenia

A. B., A. D. — 16 Aug 2008 21:34:16 CST

Z rządowego projektu zmian w rozporządzeniu dotyczącym kwalifikacji kwalifikacji nauczycieli wynika, że lekcje przedmiotów będą mogli prowadzić wyłącznie nauczyciele będący absolwentami danego kierunku, a nie jak dotąd także osoby, które ukończyły studia zbliżone do kierunku, jakiego mają nauczać w szkole.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, nauczycielem może być nie tylko osoba, która ukończyła studia wyższe na kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem, ale także absolwenci kierunków zbliżonych do niego. Ustalenie, czy ukończone studia można uznać za zbliżone do nauczanego przedmiotu, należało do kuratora oświaty. W praktyce przepis umożliwiał szkołom powierzanie np. zajęć z biologii chemikom, a lekcji matematyki –absolwentom fizyki.

12 maja 2004 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przyznanie tak szerokiego uprawnienia kuratorom oświaty jest niezgodne z ustawą zasadniczą. 31 maja 2004 roku utracili oni prawo do ustalania, czy dany kierunek studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu. Rządowy projekt ma dostosować przepisy do orzecznictwa TK.

Zdaniem Marka Olszewskiego, przewodniczącego zespołu do spraw edukacji Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu, znacznie zwiększy to koszty prowadzenia szkół. Uniemożliwienie powierzania prowadzenia lekcji danego przedmiotu nauczycielom, którzy ukończyli pokrewne kierunki, będzie problemem dla małych szkół.

Projekt rozporządzenia przewiduje też podwyższenie wymagań kwalifikacyjnych, jakie muszą spełniać m.in. nauczyciele szkół zawodowych. Kandydaci do takiej pracy będą musieli posiadać co najmniej tytuł licencjata lub inżyniera, a nie jak obecnie absolwenta zakładu kształcenia nauczycieli. Jednak nauczyciele mianowani, zatrudnieni na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, nadal będą mogli uczyć na obecnych zasadach.

Treść projektu dostępna jest na stronach BIP MEN.

Gazeta Prawna, 13.08.2008

A. B., A. D.

Co sądzisz na ten temat? Czekamy na Twój komentarz.

Rzecznik Praw Dziecka za obniżeniem wieku szkolnego

A. B., A. D. — 16 Aug 2008 21:32:02 CST

Marek Michalak, nowy rzecznik praw dziecka, popiera obniżenie wieku szkolnego. Sprawdzi jednak, czy szkoły są gotowe do przyjęcia małych dzieci.

Rodzice protestujący przeciwko obniżeniu wieku szkolnego, zrzeszeni w Forum Rodziców i działający w akcji „Ratuj maluchy”, wysłali list do rzecznika z prośbą o pomoc. W Internecie protest w tej sprawie podpisało blisko 20 tys. osób. „Chcielibyśmy, by rzecznik wsparł nas w rozmowach z Ministerstwem Edukacji o lepszym przygotowaniu reformy albo odłożeniu jej w czasie. Dziś szkoły nie są przystosowane do przyjęcia małych dzieci, a nauczyciele nie są przeszkoleni, by je kształcić” mówił w Rzeczpospolitej Stanisław Matczak z Forum Rodziców.

Marek Michalak, rzecznik praw dziecka, rozumie niepokoje rodziców. Obiecuje, że sprawdzanie przygotowania szkół będzie jednym z jego najważniejszych zadań. Zapowiada, że spotka się z organizacjami rodziców. Ale nie znajdą w nim sprzymierzeńca w walce o opóźnienie albo zaniechanie reformy, bo sam jest za obniżeniem wieku szkolnego.
Rzecznik przytacza dane, z których wynika, że Polska jest na szarym końcu w tzw. rankingu scholaryzacji dzieci przedszkolnych. W Niemczech, Francji czy nawet Hiszpanii wynosi on od 70 do 90 proc., a w Polsce – zaledwie 30 proc. Szczególnie niski jest wskaźnik opieki przedszkolnej nad dziećmi na wsiach – ok. 13 proc.

Rzeczpospolita, 13.08.2008

A. B., A. D.

Co sądzisz na ten temat? Czekamy na Twój komentarz.

Kuratoria liczą dzieci, których rodzice pracują za granicą

A. B., A. D. — 16 Aug 2008 21:31:09 CST

Ministerstwo edukacji nakazało kuratoriom oświaty policzyć, ile w każdym województwie jest dzieci, których jedno lub obydwoje rodziców pracują za granicą. Zadanie wykonało już kuratorium kujawsko-pomorskie: w tym województwie doliczono się ponad 5 tys. dzieci, których matka lub ojciec pracują za granicą i z którymi dziecko ma kontakt wyłącznie przez telefon. Aż 648 dzieci zostało w domu bez rodziców. Prawie 4,5 tys. – bez jednego z opiekunów. Oznacza to, że w każdej bydgoskiej szkole – od podstawówek po szkoły średnie – są dzieci pozostawione w kraju przez pracujących za granicą rodziców.

Głos Nauczycielski, 12.08.2008

A. B., A. D.

Co sądzisz na ten temat? Czekamy na Twój komentarz.

Wokół projektu nowelizacji Karty Nauczyciela

A. B., A. D. — 16 Aug 2008 21:28:55 CST

Z rządowego projektu nowelizacji ustawy karta Nauczyciela wynika, że decyzja o tym, ile czasu mają pracować nauczyciele, będzie zależeć od organu prowadzącego szkołę. Na przykład obowiązkowy wymiar zajęć nauczycieli w przedszkolach wyniesie od 25 do 29 godz. (obecnie muszą przepracować 25 godz.), a nauczycieli szkół podstawowych, gimnazjów i liceów ogólnokształcących i profilowanych od 18 do 22 godz. (obecnie 18 godzin). Starostwo powiatowe będzie mogło ustalić, że obowiązkowe pensum nauczycieli w prowadzonym przez nie liceum wynosi np. 22 godzin.

Karta Nauczyciela nie będzie określać maksymalnego i minimalnego wymiaru zajęć obowiązkowych, m.in. wychowawców ośrodków szkolno-wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich (obecnie wynosi on 24 godz.) oraz nauczycieli –
bibliotekarzy bibliotek szkolnych (obecnie 30 godz.). Zgodnie z projektem ich pensum będzie ustalał wyłącznie organ prowadzący szkołę.

Projekt wydłużenia czasu pracy, a także zapowiadane przez MEN podwyżki, na których najbardziej skorzystać mają nauczyciele-stażyści, jest krytykowany przez ZNP. Związkowcy obawiają się, że podniesienie pensum będzie oznaczało zwalnianie nauczycieli. Co do podwyżek, ZNP kwestionuje wyliczenia MEN i twierdzi, że średnie wynagrodzenie, na którym resort opiera te wyliczenia, to kwota fikcyjna, nie odpowiadająca rzeczywistym zarobkom. Związek domaga się większego wzrostu wynagrodzeń, niż planowany przez MEN i podkreśla, że nauczycieli dyplomowanych jest znacznie więcej, niż stażystów (tych pierwszych jest 230 tysięcy na 600 tysięcy nauczycieli, tych drugich – 30 tysięcy). MEN odpowiada, że podwyżki mają zachęcić właśnie młodych ludzi do pracy w szkole.

Rząd chce odebrać nauczycielom prawo do przechodzenia na wcześniejszą emeryturę – obecnie mogą to zrobić po 30 latach pracy. Sławomir Broniarz, prezes ZNP, krytykuje także i ten pomysł; zdaniem ZNP, część nauczycieli nie może dłużej pracować, ze względu na wypalenia zawodowe. Związek przyznaje jednak, że mało osób korzysta obecnie z prawa do wcześniejszej emerytury (wg statystyk ZUS – kilka tysięcy osób rocznie) – prawdopodobnie dlatego, że jest ona bardzo niska.

ZNP sprzeciwia się też pomysłom MEN, aby nadzorem pedagogicznym zajmowały się organy prowadzące szkoły, zamiast, jak obecnie, kuratoria. Prezes Broniarz zwrócił też uwagę na to, że resort edukacji zamierza odebrać związkom zawodowym prawo do negocjowania co roku z gminami regulaminów płacowych, dając im jedynie prawo do ich opiniowania.

MEN rozesłał projekt do konsultacji międzyresortowych, choć podkreśla, że trwające od maja rozmowy ze związkami zawodowymi wciąż się toczą. Prezes ZNP z kolei stwierdził, że przedstawienie przez MEN projektu zmiany Karty Nauczyciela w praktyce oznacza, że ministerstwo uznało negocjacje za zakończone i zapowiedział, że związek szykuje się do akcji protestacyjnej.

Na konferencji prasowej, która odbyła się 7 sierpnia w MEN, wiceminister Krystyna Szumilas podkreślała, że podniesienie pensum nie zaznacza zwolnień nauczycieli. Decyzję o podwyższeniu pensum będą podejmować samorządy; nie wszystkie zapewne z takiej możliwości skorzystają. Samorząd przyjmując uchwałę o zwiększeniu liczby godzin pracy nauczycieli będzie musiał uzasadnić, dlaczego właśnie określonej grupie pedagogów podnosi pensum. Będzie to zależało od typu szkoły, prowadzonych zajęć i liczby uczniów w klasie.

Wiceminister mówiła także o tym, że aby nauczyciele nie tracili pracy MEN proponuje obniżenie wieku szkolnego do 6 lat, zwiększenie opieki świetlicowej oraz roczne przygotowanie przedszkolne dla dzieci pięcioletnich.

Jak do planów MEN odnoszą się samorządy? Zdaniem Marka Olszewskiego, wójta gminy Lubicz i wiceprzewodniczącego Związku Gmin Wiejskich, pomysł, aby to samorządy decydowały o zwiększeniu pensum nauczycielskiego jest unikiem ze strony rządu. „W ten sposób rząd przyznał, że chce, aby nauczyciele więcej pracowali, ale nie ma odwagi przeprowadzić tego oficjalnie. I podrzucili to jajo samorządowcom” – powiedział Olszewski w rozmowie z Gazetą Wyborczą. „Z tego wyniknie tylko totalna awantura. Dotąd walczyliśmy co roku ze związkami zawodowymi o regulamin płac. A teraz czeka nas walka o to, czy polonista ma prowadzić więcej lekcji, czy może matematyk. Samorządy nie będą się narażały ludziom i pewnie nie skorzystają w ogóle z tej możliwości. Przypuszczam, że to będzie martwy przepis” – mówi Olszewski.

Tymczasem wg dziennikarzy "Polski" wiele samorządów już rozważa podniesienie pensum, uważając, że jest to szansa na oszczędności w lokalnych budżetach i uporządkowanie zatrudnienia w szkołach.

Na 18 sierpnia zapowiadane są kolejne negocjacje nauczycieli z MEN. Poza wycofaniem zmian w Karcie Nauczyciela związkowcy żądają 50-proc. podwyżek i prawa do wcześniejszych emerytur. Zapowiadają w razie odmowy pogotowie strajkowe od 1 września.

Gazeta Prawna, Rzeczpospolita, MEN 7.08.2008, Gazeta Wyborcza, Dziennik „Polska”, Gazeta Prawna, 8.08.2008

Zobacz też:
Projekt kolejnych zmian w prawie oświatowym

A. B., A. D.

Co sądzisz na ten temat? Czekamy na Twój komentarz.

Etycy i etyczki potrzebni od zaraz

A. B., A. D. — 16 Aug 2008 21:26:59 CST

Ministerstwo Edukacji chce, aby od 2009 roku każda szkoła obowiązkowo oferowała lekcje etyki jako alternatywę dla religii.

Jak ustalił dziennik „Polska”, w powstającym właśnie rozporządzeniu MEN nie zmieni wymagań co do wykształcenia nauczycieli etyki, którzy będą musieli być magistrami filozofii z przygotowaniem pedagogicznym lub mieć podyplomowe studia w tej dziedzinie. To może oznaczać problem ze znalezieniem chętnych do uczenia etyki w szkołach. Obecnie na 32 tys. szkół zajęcia z etyki prowadzą tylko 354. A katechetów zatrudnia ponad 27 tys. podstawówek, gimnazjów i liceów.

Ministerstwo twierdzi, że dyrektorzy mają jeszcze rok, by zatrudnić odpowiednio wykształconych nauczycieli lub zapewnić chętnym do nauczania etyki studia uzupełniające i zapewnia, że urzędy marszałkowskie mają unijne pieniądze na studia dla nauczycieli.

Z kolei prof. Magdalena Środa, etyk z Uniwersytetu Warszawskiego i współautorka pierwszego podręcznika do etyki zwraca uwagę, że absolwenci filozofii zwykle nie są zainteresowani pracą z uczniami. Wiele wydziałów filozoficznych w ostatnich latach pozamykało ścieżki pedagogiczne. Prof. Środa sądzi, że nauczania etyki podejmą się szkolni katecheci.

Brakiem lekcji etyki w Polsce zajął się Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu. Urszula i Czesław Grzelakowie z Wielkopolski, rodzice Mateusza, w 2002 roku oskarżyli Polskę o dyskryminację niewierzących uczniów, naruszenie prawa do wolności sumienia i wyznania. Skarga czeka na rozstrzygnięcie.

Dziennik „Polska”, 7.08.2008

A. B., A. D.

Co sądzisz na ten temat? Czekamy na Twój komentarz.

Poprawka zbyt późno

A. B., A. D. — 16 Aug 2008 21:25:33 CST

Poprawkowa matura ma się odbyć 26 sierpnia, uczniowie, którzy ją zdadzą, świadectwa dostaną 22 września. Tymczasem większość publicznych uczelni kończy rekrutację 15 września. „Dziennik” podkreśla, że ani w MEN, ani w Centralnej Komisji Egzaminacyjnej nie pomyślano o tym, aby zsynchronizować te terminy.

Do egzaminu poprawkowego może przystąpić ok. 50 tys. maturzystów, którzy w maju nie zdali jednego z przedmiotów. „Skorzystają na tym szkoły prywatne, które czasem rekrutują nawet do połowy października" – powiedział „Dziennikowi” Konstanty Adam Wojtaszczyk, prorektor ds. studenckich Uniwersytetu Warszawskiego.

Dziennik, 6.08.2008

A. B., A. D.

Co sądzisz na ten temat? Czekamy na Twój komentarz.

65 nowych gimbusów

A. B., A. D. — 16 Aug 2008 21:24:18 CST

Do gmin trafi w tym roku 65 nowych gimbusów z przetargu rozstrzygniętego przez MEN. Na gimbusy resort przeznaczył prawie 22,5 mln zł. Najwięcej nowych pojazdów trafi do gmin z województwa mazowieckiego. Na stronie internetowej Serwisu Samorządowego PAP dostępny jest wykaz gmin, które otrzymają gimbusy.

Serwis Samorządowy PAP, 6.08.2008

A. B., A. D.

Co sądzisz na ten temat? Czekamy na Twój komentarz.

Pomoc w szkołach dla dzieci emigrantów

A. B., A. D. — 16 Aug 2008 21:23:22 CST

Ministerstwo Edukacji ogłosiło, że zwolni z opłat za naukę dzieci obcokrajowców (do tej pory za darmo uczyły się te z krajów Unii Europejskiej).

W publicznych szkołach uczy się już blisko 4 tysiące dzieci emigrantów. Ta liczba będzie rosła. Minister Hall zapowiada, że tam, jest najwięcej dzieci cudzoziemców, szkoły będą zatrudniać asystentów nauczycieli znających język i kulturę dzieci. Asystenci będą zatrudniani przez lokalne samorządy, nie muszą mieć pedagogicznego wykształcenia. Ważne, by znali środowisko lokalnej mniejszości narodowej. Takie rozwiązanie sprawdziło się w edukacji dzieci romskich. Każdy romski uczeń w ramach rządowego programu miał opiekuna, który pilnował, by uczeń nie unikał lekcji, pomagał też w nawiązaniu kontaktu z nauczycielami i polskimi rówieśnikami.

Zgodnie z prawem szkoła ma obowiązek przyjąć każde dziecko, nawet gdy rodzice przebywają w Polsce nielegalnie.

Dziennik „Polska”, 6.08.2008

A. B., A. D.

Co sądzisz na ten temat? Czekamy na Twój komentarz.

Dofinansowanie podręczników

A. B., A. D. — 16 Aug 2008 21:22:30 CST

5 sierpnia na posiedzeniu Rady Ministrów przyjęto uchwałę w sprawie rządowego programu pomocy uczniom w 2008 roku. Uchwała zakłada, że dofinansowanie zakupu podręczników dostaną rodzice uczniów klas I-III szkół podstawowych, klas I-III ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia i sześciolatków objętych obowiązkową edukacją przedszkolną w tzw. zerówce. Na realizację programu w 2008 r. przeznaczono ponad 50 mln zł z budżetu państwa.

Minister edukacji Katarzyna Hall poinformowała po posiedzeniu rządu, że dofinansowanie będzie przysługiwało dzieciom w rodzinach, których dochód na osobę nie przekracza 351 zł, tzn. takim, które uprawnione są do świadczeń pomocy społecznej. Według Hall, programem zostanie objęte ok. 400 tys. dzieci. Aby dostać zwrot kosztów zakupu podręczników, trzeba zgłosić się do dyrektora placówki, w której uczy się dziecko, czyli szkoły lub przedszkola.

Rzeczpospolita, 5.08 2008

A. B., A. D.

Co sądzisz na ten temat? Czekamy na Twój komentarz.

NIK o szkołach prywatnych

A. B., A. D. — 16 Aug 2008 21:18:50 CST

Połowa szkół niepublicznych nieprawidłowo prowadzi dokumentację i nie zatrudnia odpowiedniej kadry – wynika z raportu NIK. Szkoły zawyżają liczbę słuchaczy, aby otrzymać wyższą dotację publiczną. Z przeprowadzonych w minionym roku szkolnym kontroli Najwyższej Izby Kontroli w szkołach prywatnych o uprawnieniach szkół publicznych wynika, że dwie na trzy takie placówki nie posiadają własnych obiektów dydaktycznych, co trzecia realizuje niezgodny z przepisami program nauczania, żadna nie zatrudnia nauczycieli na podstawie stosunku pracy. NIK wystąpił do ministra edukacji narodowej o opracowanie przepisów, które uniemożliwią uzyskanie dotacji publicznej przez te placówki prywatne, które źle kształcą.

Najwięcej nieprawidłowości kontrole ujawniły w szkołach dla dorosłych. Choć w pozostałych szkołach niepublicznych jakość kształcenia jest znacznie lepsza niż w placówkach dla dorosłych, również w prywatnych gimnazjach czy liceach NIK wykryła liczne błędy. Jednak uczniowie tych szkół systematycznie uczęszczają na zajęcia i tylko nieznaczny odsetek powtarza naukę w tej samej klasie.

Zdaniem NIK obowiązujące regulacje prawne umożliwiają funkcjonowanie szkół niepublicznych dla dorosłych o niskiej efektywności kształcenia. Dlatego resort edukacji powinien opracować przepisy, które uniemożliwią uzyskiwanie nadmiernie wysokiej dotacji publicznej przez placówki prywatne oraz pozbawią je uprawnień, jakie posiadają szkoły państwowe, jeśli źle kształcą.

NIK zalecił także resortowi oświaty opracowanie jasnych zasad zatrudniania nauczycieli w szkołach prywatnych oraz wzmocnienie nadzoru pedagogicznego nad szkołami niepublicznymi. Prawie co trzecia tego typu placówka nie była bowiem w ogóle nadzorowana. Katarzyna Hall zapowiedziała już, że większość wniosków NIK zostanie uwzględniona przy pracach nad najbliższą dużą nowelizacją ustawy o systemie oświaty.

Gazeta Prawna 5.08.2008

A. B., A. D.

Co sądzisz na ten temat? Czekamy na Twój komentarz.